တာပလု - တောင်သူဘဝပျက်၊ ကျေးလက်စီးပွားပြိုလဲခြင်း အပိုင်း (၅)

 

တာပလု - တောင်သူဘဝပျက်၊ ကျေးလက်စီးပွားပြိုလဲခြင်း အပိုင်း (၅)

မိုးမခ ၊ အောက်တိုဘာ ၇ ၊ ၂၀၂၆

 

ဒီနှစ်ပိုင်းမှာ မြန်မာ့ကျေးလက်စီးပွားရေးက စီးပွားရေးအကျပ်အတည်း၊ ကုန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုဒဏ်ကို ခံနေရတုန်းမှာပဲ ၂၀၂၆ မိုးရာသီရဲ့ ဆည်ကျိုး၊ တာပျက်၊ မိုးရေကြီးမှုဒဏ်ကို ထပ်ပြီး ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြန်ပါတယ်။

စိုက်ပျိုးပြီးစ စပါးခင်းတွေ ရေမြုပ်ရုံသာမက တောင်သူတွေရဲ့ နောက်ဆုံးမျှော်လင့်ချက်ဖြစ်တဲ့ ထမင်းအိုးပါ ရိုက်ခွဲခံလိုက်ရတဲ့ အခြေအနေဆိုးကို ရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။

ယခုနှစ်ပိုင်းတွေမှာ မိုးရွာသွန်းမှုက ပုံမှန်မဟုတ်တော့ဘဲ သည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုတွေနဲ့အတူ သစ်တောပြုန်းတီးမှုရဲ့ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဆည်၊ တာနဲ့ ရေတံခါးတွေ ကျိုးပေါက်မှု အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၆ ဩဂုတ်လအတွင်းက ဧရာဝတီတိုင်း၊ လေးမျက်နှာမြို့နယ်မှာ တာကျိုးပျက်စီးမှုကြောင့် လယ်ယာမြေဧကပေါင်းများစွာ ရေအောက်ရောက်ခဲ့ပြီး တောင်သူတွေရဲ့ တနှစ်တာ ကြိုးပန်းမှုတွေ တညတာအတွင်း ပျက်စီးခဲ့ရပါတယ်။

အချို့သော ဆည်ကျိုး၊ တာကျိုးမှုတွေက သဘာဝဘေးသက်သက်မဟုတ်ဘဲ စစ်တပ်က စစ်ရေးအသာစီးရဖို့နဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ စိမ့်ဝင်မှုကို ဟန့်တားဖို့ ရေတံခါးတွေကို မဆင်မခြင် ဖွင့်ချခြင်း၊ ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခြင်းတွေ ပြုလုပ်ခဲ့လို့ဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေနဲ့ လေ့လာသူတွေက ဝေဖန်ထောက်ပြကြပါတယ်။

စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်တဲ့ ရေကာတာတွေနဲ့ စိုက်ပျိုးရေပေးဝေရေးစနစ်တွေကို လက်နက်သဖွယ် အသုံးပြုလိုက်တဲ့အခါ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကို တိုက်ရိုက်ခံစားရသူတွေက အပြစ်မဲ့ တောင်သူထုကြီးသာ ဖြစ်ပါတယ်။

သွင်းအားစုဆုံးရှုံးမှုနဲ့ နောက်ဆက်တွဲဒဏ်

မြေဩဇာနဲ့ ပိုးသတ်ဆေးတွေကို အတိုးကြီးနဲ့ ဝယ်ယူအသုံးပြုထားရတဲ့ သွင်းအားစုတွေက ရေနဲ့အတူ အဖတ်မတင်ဘဲ ပါသွားခဲ့ပါတယ်။ ရေပြန်ကျသွားပေမဲ့ လယ်ကွင်းတွေထဲမှာ သဲနုန်းတွေ တင်ကျန်ခဲ့လို့ နောက်တကြိမ် ပြန်စိုက်ဖို့ အရင်းအနှီး လုံးဝမရှိတော့ပါဘူး။

စိုက်ပျိုးပြီး စပါးခင်းတွေ ရေမြုပ်ရုံသာမက အိမ်မှာ သိမ်းဆည်းထားတဲ့ စပါးကျီတွေ၊ လာမဲ့ရာသီအတွက် ချန်ထားတဲ့ မျိုးစေ့တွေနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာတွေပါ ရေဘေးကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။

ကျိုးပေါက်သွားတဲ့ တာတမံတွေနဲ့ ပျက်စီးသွားတဲ့ ဆည်မြောင်းစနစ်တွေကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖို့ ဒေသတွင်း ထောက်ပံ့မှုတွေ လုံးဝမရှိသလောက် နည်းပါးနေလို့ နောင်လာမဲ့ စိုက်ပျိုးရာသီတွေမှာပါ ရေသွင်းလို့ မရနိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

ဘယ်အကြောင်းကြောင့်ပဲဖြစ်ဖြစ် ဆည်ကျိုးနဲ့ တာကျိုးမှုတွေရဲ့ အကျိုးဆက်ကို ရိုးသားစွာ စိုက်ပျိုးစားသောက်နေတဲ့ တောင်သူတွေက အဓိက ခံနေရပါတယ်။ လယ်ယာမြေက တောင်သူတဦးအတွက် တသက်တာ လုပ်ကိုင်စားသောက်ရမဲ့ စက်ရုံကြီးပါ။

ဒီလိုမျိုး လယ်ကွင်းတွေ သဲနုန်းဖုံးပြီး မဖြစ်စလောက် သီးနှံတွေပါ ဖျက်ဆီးခံလိုက်ရတာက အလုပ်ရုံတခုလုံး မီးလောင်ပြာကျသွားသလို တောင်သူတွေရဲ့ ဘဝပါ ပျက်စီးသွားရတာပါ။

အကျိုးဆက်အနေနဲ့ တောင်သူတွေမှာ ရှိသမျှ လယ်ယာမြေကို ပေါင်နှံရောင်းချပြီး ကြွေးထူလာရသလို ရွာမှာ ဆက်လက်ရပ်တည်ဖို့ လုံးဝမဖြစ်နိုင်တော့လို့ အဝတ်တထုပ်နဲ့ မွေးရပ်မြေကို စွန့်ခွာကာ နီးစပ်ရာ မြို့ကြီးတွေကို သာမန် နေ့စားအလုပ်သမားအဖြစ် သို့မဟုတ် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေကို တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားအဖြစ် ထွက်ခွာဖို့သာ လမ်းစကျန်တော့ပါတယ်။

ကျေးလက်ရဲ့ ထမင်းအိုး ရိုက်ခွဲခံလိုက်ရတာက တောင်သူတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ဒုက္ခသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ တိုင်းပြည်ရဲ့ စားနပ်ရိက္ခာလုံခြုံရေး (Food Security) တစ်ခုလုံးကို ပြိုလဲစေပြီး မြို့ပြက အခြေခံလူတန်းစားတွေပါ ဆန်ဈေးကြီးမြင့်မှုနဲ့ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုဒဏ်ကို ဆက်လက် ခံစားကြရတော့မှာပါ။

၂၀၂၅ မိုးရာသီမှာတင် ရာသီဥတုဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုတွေကြောင့် ပြည်တွင်းစပါးထွက်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး ရေဘေးဒဏ်ခံရတဲ့ တောင်သူတွေမှာ အထွက်နှုန်း လျော့ကျခဲ့တဲ့အကြောင်း မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေး စွမ်းဆောင်ရည် လေ့လာချက်တွေက ဖော်ပြထားပါတယ်။

 

 တာပလု - တောင်သူဘဝပျက်၊ ကျေးလက်စီးပွားပြိုလဲခြင်း  

 

Join Us @ MoeMaKa Telegram

t.me@moemaka

Please show your support, donate with Zelle

Zelle to moemaka.org@gmail.com "MoeMaKa Multimedia"

Like and Subscribe MoeMaKa YouTube Channel

youtube.com/@moemaka

Like us on MoemaKa Facebook

Follow us on X

X.com/MoeMaKa

#MoeMaKaMedia

#WhatsHappeningInMyanmar