တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးဟာ စစ်ရေးမဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်းထက် ပိုလိုအပ်နေပြီလား

 

တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးဟာ စစ်ရေးမဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်းထက် ပိုလိုအပ်နေပြီလား

မြန်မာနွေဦးခရိုနီကယ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၅ မြင်ကွင်း

(မိုးမခ) အောက်တိုဘာ ၂၆၊ ၂၀၂၆

 

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိနိုင်ငံရေးနဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအခြေအနေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် စစ်ရေးအရ မဟာမိတ်ဖွဲ့နိုင်ခြင်းနဲ့ နိုင်ငံရေးအရ စည်းလုံးညီညွတ်မှု တည်ဆောက်နိုင်ခြင်းဟာ တူညီတဲ့ကိစ္စ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ပိုပြီးထင်ရှားလာနေပါတယ်။ စစ်ရေးမှာ ဘုံရန်သူတဦးကို ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ဖို့ အင်အားစုတွေ ပူးပေါင်းနိုင်ပေမယ့် အနာဂတ်နိုင်ငံတော်ကို ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ တည်ဆောက်မလဲ၊ အာဏာကို ဘယ်လိုခွဲဝေမလဲ၊ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို ဘယ်လိုအာမခံမလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေအပေါ်မှာတော့ တူညီတဲ့အဖြေတွေ ရှိနေကြပြီလို့ မဆိုနိုင်သေးပါဘူး။

အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ KIO တည်ထောင်ခြင်း ၆၆ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်နေ့မှာ KIO ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အင်ဘန်လက တိုင်းရင်းသားတွေအကြား သွေးခွဲအုပ်ချုပ်မှုတွေကို စည်းလုံးညီညွတ်စွာ တုံ့ပြန်ကြဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ စစ်အုပ်စုဟာ တိုင်းရင်းသားတွေအကြား ပဋိပက္ခတွေ ဖန်တီးပြီး သွေးခွဲအုပ်ချုပ်တဲ့ နည်းလမ်းတွေကို အသုံးပြုနေတယ်လို့ သူက ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော် SNA နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေကိုလည်း ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

တဖက်မှာလည်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ CRPH နဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ NUG တို့က KIO တည်ထောင်ခြင်း နှစ်ပတ်လည်နေ့အတွက် ဂုဏ်ပြုသဝဏ်လွှာတွေ ပေးပို့ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီလို ဂုဏ်ပြုမှုတွေဟာ နိုင်ငံရေးအရ အပြန်အလှန် အသိအမှတ်ပြုမှုကို ဖော်ပြနေပေမဲ့ သဝဏ်လွှာတွေ၊ ကြေညာချက်တွေ၊ မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးတွေကနေ လက်တွေ့ကျတဲ့ နိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက်တွေအထိ ဘယ်လောက်ခရီးပေါက်နေပြီလဲဆိုတာကတော့ သီးခြားဆန်းစစ်ရမဲ့ကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။

စစ်ရေးမဟာမိတ်နဲ့ နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်

၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးမှာ အရင်ကနဲ့မတူတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နဲ့ နယ်မြေအုပ်ချုပ်ခွင့်အတွက် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ဗမာလူငယ်တွေ အပါအဝင် ဒေသအသီးသီးက အသစ်ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ စစ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လာခဲ့ကြပါတယ်။ စစ်ရေးသင်တန်းပေးခြင်း၊ လက်နက်နဲ့ နည်းပညာအကူအညီပေးခြင်း၊ စစ်ဆင်ရေးတွေ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ဟာ အဲဒီဆက်ဆံရေးရဲ့ ထင်ရှားတဲ့ လက္ခဏာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ စစ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အောင်မြင်တယ်ဆိုတာနဲ့ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်တွေ တူညီသွားပြီလို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတခုချင်းစီမှာ ကိုယ်ပိုင်သမိုင်းကြောင်း၊ နယ်မြေ၊ လူမျိုးစုအကျိုးစီးပွားနဲ့ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်တွေ ရှိကြပါတယ်။ တချို့က ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအတွင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို အဓိကထားကြသလို တချို့က ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို လိုလားကြပါတယ်။ အဲဒီလို ကွဲပြားတဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေကို ဘုံနိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက်တခုအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ဖို့ဟာ စစ်ရေးမဟာမိတ်ဖွဲ့တာထက် ပိုမိုခက်ခဲတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။

ဘုံရန်သူရှိခြင်းက ဘုံအနာဂတ်ရှိခြင်း မဟုတ်သေး

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းမှာ ဘုံရန်သူကို ဆန့်ကျင်ဖို့ စည်းလုံးခဲ့ကြပေမယ့် အဲဒီရန်သူကို ရင်ဆိုင်ရတဲ့ အခြေအနေ ပြောင်းလဲသွားချိန်မှာ အချင်းချင်း သဘောထားကွဲလွဲခဲ့ကြတဲ့ သာဓကတွေ မနည်းပါဘူး။ လွတ်လပ်ရေးမရမီ ကာလမှာ ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်ဖို့ အင်အားစုအသီးသီး ပူးပေါင်းခဲ့ကြပေမဲ့ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် နိုင်ငံတော်အာဏာကို ဘယ်လိုခွဲဝေမလဲ၊ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကို ဘယ်လို အာမခံမလဲဆိုတဲ့ ပြဿနာတွေကို ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ နိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက်အဖြစ် မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ကြပါဘူး။ အဲဒီပြဿနာတွေဟာ နောက်ပိုင်း ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားစေတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

ယနေ့ နွေဦးတော်လှန်ရေးမှာလည်း စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို အဆုံးသတ်ရေးဆိုတဲ့ ဘုံရည်မှန်းချက်ရှိပေမဲ့ အဲဒီနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာမဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်အပေါ်မှာ အမြင်တူညီမှု ဘယ်လောက်ရှိသလဲ ဆိုတာကို မေးမြန်းဖို့ လိုပါတယ်။ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို အင်အားစုအများအပြားက လက်ခံထားကြပေမဲ့ အာဏာခွဲဝေမှု၊ သယံဇာတစီမံခန့်ခွဲမှု၊ အခွန်ဘဏ္ဍာခွဲဝေမှု၊ လုံခြုံရေးကဏ္ဍနဲ့ တရားစီရင်ရေးအာဏာတွေကို ဘယ်လို သတ်မှတ်မလဲဆိုတဲ့ ကိစ္စတွေမှာ သဘောတူညီချက်ရရှိဖို့ လိုအပ်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေး ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကို အခြေခံတဲ့ အယူအဆနဲ့ ဖက်ဒရယ် နိုင်ငံရေးအယူအဆတို့မှာ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က မတူညီပါဘူး။ ဖက်ဒရယ်စနစ်မှာ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးဆိုတာ မတူကွဲပြားတဲ့ လူမျိုးစုတွေ၊ ဒေသတွေ၊ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတွေက ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးတွေကို ထိန်းသိမ်းရင်း ဘုံသဘောတူညီချက်အပေါ် အခြေခံပြီး အတူတကွ နေထိုင်ရေးကို ဆိုလိုပါတယ်။ မတူညီတဲ့ အသံတွေကို ဖျောက်ဖျက်ပစ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ မတူညီမှုတွေကို အသိအမှတ်ပြုပြီး အတူတကွ ဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်တခု တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။

စစ်ရေးအောင်မြင်မှုနောက်က နိုင်ငံရေးတာဝန်

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အုပ်စုနဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေအကြား တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပွားနေရုံသာမက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်းအကြားမှာလည်း နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု၊ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနဲ့ သယံဇာတဆိုင်ရာ အကျိုးစီးပွားတွေကြောင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ တချို့နေရာတွေမှာ အဲဒီသဘောထားကွဲလွဲမှုတွေဟာ လက်နက်ကိုင် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုတွေအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။

ဒီလိုအခြေအနေတွေကို စစ်အုပ်စုရဲ့ သွေးခွဲမှုတခုတည်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတယ်လို့ ရှင်းပြမယ်ဆိုရင် ပြဿနာရဲ့ အခြားအကြောင်းရင်းတွေကို လျစ်လျူရှုမိနိုင်ပါတယ်။ စစ်အုပ်စုက အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေကို အသုံးချနိုင်သလို တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်းတွေအကြားမှာလည်း သမိုင်းကြောင်းအရ မဖြေရှင်းနိုင်သေးတဲ့ နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ နိုင်ငံရေးအငြင်းပွားမှုတွေ ရှိနေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သွေးခွဲမှုကို တုံ့ပြန်ဖို့ဆိုတာ သွေးခွဲသူကို ဆန့်ကျင်ရုံနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ အချင်းချင်းအကြားမှာ ရှိနေတဲ့ မယုံကြည်မှုတွေကိုလည်း ဖြေရှင်းဖို့ လိုပါတယ်။

လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးမှာ နယ်မြေတခုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းဟာ စစ်ရေးအောင်မြင်မှုဖြစ်ပေမဲ့ အဲဒီနယ်မြေမှာ တရားမျှတပြီး တာဝန်ခံမှုရှိတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တခု တည်ဆောက်နိုင်ခြင်းကတော့ နိုင်ငံရေးအောင်မြင်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ နယ်မြေတခုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဆိုတာနဲ့ အဲဒီဒေသမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ ပြည်သူအားလုံးရဲ့ နိုင်ငံရေးသဘောတူညီမှုကို ရရှိထားပြီလို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ ဒေသတွင်း လူမျိုးစုငယ်တွေ၊ ဘာသာရေးလူနည်းစုတွေနဲ့ မတူညီတဲ့ နိုင်ငံရေးအမြင်ရှိသူတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကိုလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။

ဖက်ဒရယ်စနစ်ဆိုတာ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ အာဏာကို ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တွေဆီ လွှဲပြောင်းပေးရုံသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ အာဏာကို အသုံးပြုသူတိုင်းအပေါ် တာဝန်ခံမှု၊ ဥပဒေအရ ထိန်းချုပ်မှုနဲ့ ပြည်သူလူထုရဲ့ ပါဝင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်တွေ ရှိနေဖို့လည်း လိုပါတယ်။ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကို ဆန့်ကျင်ရင်း ဒေသအလိုက် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုအသစ်တွေ ပေါ်ပေါက်လာမယ်ဆိုရင် ဖက်ဒရယ်စနစ်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ကွဲလွဲသွားနိုင်ပါတယ်။

စစ်ပွဲပြီးမှ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးကြမလား

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ မကြာခဏ ကြားရတဲ့ အယူအဆတခုက စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို အရင်ဆုံး အဆုံးသတ်ပြီးမှ အနာဂတ်နိုင်ငံရေးစနစ်ကို ဆွေးနွေးကြမယ်ဆိုတဲ့ သဘောထားဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ရေးဖိအားတွေ ပြင်းထန်နေချိန်မှာ အနာဂတ်နိုင်ငံရေးပြဿနာအားလုံးကို တပြိုင်နက်တည်း ဖြေရှင်းဖို့ မလွယ်ကူတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခြေခံနိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက်တွေကို စစ်ပွဲပြီးဆုံးချိန်အထိ ရွှေ့ဆိုင်းထားခြင်းမှာလည်း အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။

စစ်ပွဲအတွင်းမှာ အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးက နယ်မြေတွေ ထိန်းချုပ်လာကြပြီး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တွေ တည်ဆောက်လာကြပါတယ်။ အဲဒီစနစ်တွေဟာ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ကိုယ်ပိုင်အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ အကျိုးစီးပွားတွေနဲ့ ခိုင်မာလာနိုင်ပါတယ်။ နောင်တချိန်မှာ အဲဒီအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တွေကို ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတခုအတွင်း ဘယ်လို ပေါင်းစည်းမလဲဆိုတဲ့ ပြဿနာဟာ ပိုမိုခက်ခဲလာနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် စစ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေနဲ့အတူ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှုတွေကိုလည်း တပြိုင်နက်တည်း ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ဖို့ လိုပါတယ်။ အာဏာခွဲဝေမှု၊ နယ်မြေစီမံခန့်ခွဲမှု၊ သယံဇာတခွဲဝေမှု၊ လူနည်းစုအခွင့်အရေးနဲ့ အနာဂတ်လုံခြုံရေးအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတို့အပေါ် အနည်းဆုံး အခြေခံသဘောတူညီချက်တွေ ရှာဖွေထားနိုင်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

စစ်ပွဲအလွန် ပြည်ထောင်စုအတွက် ယနေ့ကတည်းက ပြင်ဆင်ဖို့လို

KIO တည်ထောင်ခြင်း ၆၆ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်နေ့မှာ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေး တိုက်တွန်းချက်ဟာ လက်ရှိစစ်ရေးအခြေအနေအတွက်သာ မဟုတ်ဘဲ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်နိုင်ငံရေးအတွက်လည်း စဉ်းစားစရာဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဟာ လက်ရှိမှာ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတခုကို ရင်ဆိုင်နေရသလို တဖက်မှာလည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေးပြဿနာကို တပြိုင်နက်တည်း ရင်ဆိုင်နေရတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပြဿနာနှစ်ခုဟာ ဆက်စပ်နေပေမဲ့ တခုကို ဖြေရှင်းနိုင်တာနဲ့ နောက်တခု အလိုအလျောက် ပြေလည်သွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

စစ်ရေးအရ အောင်မြင်မှုရရှိလာတဲ့ အင်အားစုတွေအနေနဲ့ အနာဂတ်နိုင်ငံရေးစနစ်ကို အင်အားအသာစီးရရှိသူတွေကသာ ဆုံးဖြတ်မယ့် နည်းလမ်းမျိုးကို ရှောင်ရှားနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။ တဖက်မှာလည်း ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီကို ပြောဆိုနေတဲ့ နိုင်ငံရေးအင်အားစုတွေအနေနဲ့ အဲဒီစကားလုံးတွေရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို လက်တွေ့ကျတဲ့ အာဏာခွဲဝေမှုနဲ့ အခွင့်အရေးအာမခံချက်တွေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ကို စစ်ရေးအောင်မြင်မှုတခုတည်းနဲ့ ဆုံးဖြတ်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို အဆုံးသတ်နိုင်ခြင်းနဲ့ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ပြည်ထောင်စုတခု တည်ဆောက်နိုင်ခြင်းဟာ မတူညီတဲ့ စိန်ခေါ်မှုနှစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုံရန်သူကို ရင်ဆိုင်ဖို့ စည်းလုံးနိုင်ခဲ့ကြတဲ့ အင်အားစုတွေဟာ ဘုံအနာဂတ်တခုကို တည်ဆောက်ဖို့လည်း သဘောတူညီနိုင်ကြမလား ဆိုတာက မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးရဲ့ အရေးကြီးဆုံး နိုင်ငံရေးမေးခွန်းတွေထဲက တခု ဖြစ်နေပါတယ်။

Join Us @ MoeMaKa Telegram

t.me@moemaka

Please show your support, donate with Zelle

Zelle to moemaka.org@gmail.com "MoeMaKa Multimedia"

Like and Subscribe MoeMaKa YouTube Channel

youtube.com/@moemaka

Like us on MoemaKa Facebook

Follow us on X

X.com/MoeMaKa

#MoeMaKaMedia

#WhatsHappeningInMyanmar