လှကျော်ဇော - မော်စီတုံးရဲ့ ကျင်ကန်းတောင်တန်း အခြေခံဒေသ တည်ဆောက်ရေးကာလ အတွေ့အကြုံများ

မိုးမခ ၊ ဩဂုတ် ၃၁ ၊ ၂၀၂၅

၁။ သမိုင်းနောက်ခံ

တရုတ် ကွန်မြူနစ်ပါတီနဲ့ ကူမင်တန်ပါတီတို့ရဲ့ ပထမဆုံးတပ်ပေါင်းစု ချန်ကေရှိတ်ရဲ့ သစ္စာဖောက်မှုကြောင့် ၁၉၂၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာ ပျက်သွားပြီးနောက် တရုတ်ကွန်မြူနစ်တွေ အများအပြား အသတ်ခံလိုက်ရပါတယ်။

ဒီမှာတင် အနယ်နယ်အရပ်ရပ်က ကွန်မြူနစ်များရဲ့ တော်လှန်ပုန်ကန်မှုများ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီတုန်းက အောက်တိုဘာ တော်လှန်ရေးရဲ့ အတွေ့အကြုံကို အဓိကထားနေကြတော့ (အလုပ်သမား လူတန်းစားတွေ ရှိတဲ့) မြို့တွေမှာ တော်လှန်ပုန်ကန်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ကြတာပါ။

၁၉၂၇-၁၉၂၈ ခုနှစ်က ချူတေး နဲ့ ချင်ယိ တို့ ဦးဆောင်တဲ့ နန်ချန်-ကွမ်တုန်း အခြေခံဒေသ (Nanchang Uprising and Southern Hunan Uprising) နဲ့ ချူမော်တပ် (RedArmy) ရဲ့ တည်ဆောက်မှုဟာ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ ပထမဆုံးသော လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးရဲ့ အရေးပါတဲ့အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်တယ်။

၁။ နန်ချန် အရေးတော်ပုံ (Nanchang Uprising - 1927)**

- **အချိန်** : ၁၉၂၇ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁  

- ဦးဆောင်သူများ။ -ချိုအင်လိုင်း၊ ဟိုလုန်  ယေ့ထင် ချူတေး 

- ရည်ရွယ်ချက်။ KMT (ကူမင်တန်)ရဲ့CCP ကို ဖိနှိပ်မှုကို ခုခံရန်  

- ရလဒ်။ အရေးတော်ပုံ ရှုံးနိမ့်သွားခဲ့ပေမဲ့ CCP ၏ ပထမဆုံးသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ပထမဆုံးသော တော်လှန်ရေးသေနတ်သံ။  

အဲဒီရက် သြဂုတ်လ ၁ ရက် တရုတ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် စတင် တည်ထောင်တဲ့နေ့ (တပ်မတော်နေ့)အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်တယ်။ (အခု-၉၈ နှစ်ရှိ)

၂။ ဟူနန်တောင်ပိုင်း အရေးတော်ပုံ (Southern Hunan Uprising - 1928)။

- အချိန်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ် အစောပိုင်း ။

- ဦးဆောင်သူများ ။ ချူတေးနဲ့ချင်ယိ။*  

- ရည်ရွယ်ချက်။ KMT ကို တော်လှန်ရန်နဲ့ ကျေးလက်ဒေသများတွင် အခြေစိုက်စခန်းများ တည်ဆောက်ရန်။

- ရလဒ်။ ချူတေး၏ တပ်များသည် ကျင်းကန်းစံ (Jinggangshan) သို့ ဆုတ်ခွာကာ မော်စီတုံးနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။  (၁၉၂၈-ဧပြီလ)

၃။ ကျင်းကန်းစံ တောင်တန်းဒေသ (Jinggangshan Base Area)။

နောက်ခံသမိုင်း

မော်စီတုံးသည် 1927 ခုနှစ်တွင် ကျင်ကန်းစံ (Jinggangshan) သို့ ရောက်ရှိလာရခြင်းမှာ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (CCP) ခေါင်းဆောင်များနှင့် ပူးပေါင်းကာ တော်လှန်ရေးအတွက် အခြေခံ စခန်းတစ်ခု တည်ထောင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖြစ်သည်။ 

အကြောင်းအရင်းများ* 

၁။ *နန်ချန်းပုန်ကန်မှု ရှုံးနိမ့်ခြင်း  - 1927 ခုနှစ်တွင် Kuomintang (KMT) ခေါင်းဆောင် Chiang Kai-shek က CCP ကို ဖယ်ရှားရန် စတင်လုပ်ဆောင်လာတယ်။ - CCP နှင့် လက်ဝဲဘက်ယိမ်းတို့ နန်ချန်းမြို့တွင် ပုန်ကန်မှု စတင်ခဲ့ပေမဲ့ ပြင်းထန်စွာ နှိမ်နင်းခံခဲ့ရတယ်။ 

- ဒီအရေးနိမ့်မှုကြောင့် CCP ခေါင်းဆောင်များဟာ တောင်ပေါ်ဒေသများသို့ ဆုတ်ခွာကာ တော်လှန်ရေးစခန်းများ တည်ထောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြရတယ်။

 ၂။ *ကျင်ကန်းစံ၏ မဟာဗျူဟာအရေးပါမှု* - ကျင်ကန်းစံသည် တောင်ထူထပ်ပြီး စစ်ရေးအရ ကာကွယ်ရလွယ်ကူတဲ့ ဒေသဖြစ်။

- ဒေသခံ လယ်သမားများနှင့် ပူးပေါင်းကာလယ်သမား တော်လှန်ရေးကို စတင်အခြေခံနိုင်ခဲ့တယ်။

*မော်စီတုန်း ကျင်ကန်းစံသို့ ရောက်ရှိလာပုံ* - ၁၉၂၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် *မော်စီတုံး* ဟာ ဟူနနပြည်နယ်မှ ကျရှုံးသော လယ်သမားသူပုန်များနှင့်အတူ ကျင်ကန်းစံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့။

- ထို့နောက် *ချူတေး ဦးဆောင်သော စစ်တပ်များနှင့် ပူးပေါင်းကာ *ချူ-မော်တပ် (Red Army)* ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ - ဒီနေရာတွင် *"လယ်သမား-စစ်သည်များ" နှင့် "တောင်ပေါ်တော်လှန်ရေး"* မဟာဗျူဟာကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့တယ်။ 

— *အကျိုးဆက်များ* - ကျင်ကန်းစံဟာ CCP ရဲ့ *ပထမဆုံး တော်လှန်ရေးစခန်း* ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဒီဒေသမှ စတင်ကာ *မော်စီတုန်း၏ ကျေးလက်တော်လှန်ရေးနှင့် ပြည်တွင်းစစ်အောင်နိုင်မှု* အတွက် အခြေခံကျသော မဟာဗျူဟာများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့တယ်။။ ထို့ကြောင့် ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် မော်စီတုံး ကျင်ကန်းစံသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းမှာ တရုတ်ကွန်မြူနစ်တော်လှန်ရေး၏ အရေးပါသော သမိုင်းဝင် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့တယ်။။

- အချိန်ကာလ-၁၉၂၈ခုနှစ်  အတွင်းအ‌ခြေအနေ။ ချူ-မော်တပ် ပေါ်ပေါက်လာပုံ။

 

ပုံ- ၁၉၂၈-ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့။ ကျင်ကန်းစံမှာ ချူတေးနဲ့ မော်စီတုံးတို့တွေ့။

- ဦးဆောင်သူများ။ မော်စီတုံး နှင့် ချူတေး

 သမိုင်းအရေးပါမှု။ တရုတ်ကွန်မြူနစ်တို့၏ **ပထမဆုံး ကျေးလက်တော်လှန်ရေး အခြေစိုက်စခန်း** ဖြစ်တယ်။ 

  - **ချူမော်တပ် (Red Army)ရဲ့ အခြေခံဒေသအဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။  

  - **"လယ်သမားများကို အခြေခံသော တော်လှန်ရေး"** မဟာဗျူဟာကို စတင်စမ်းသပ် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့တဲ့ နေရာ။။  

၄။ ချူမော်တပ် (Red Army) တည်ဆောက်မှု။

က။ ဖွဲ့စည်းပုံ။

  - နန်ချန် အရေးတော်ပုံနဲ့ ကျန်တော်လှန်ရေးများမှ ကျန်ရှိသော တပ်များ ။ 

  - ကျေးလက်ဒေသများမှ လယ်သမားပြောက်ကျားများ။(တချို့ဓမြတပ်)

 ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းရာမှာ--တပ် ၂ တပ်ရဲ့ အ‌ခြေခံများ မတူညီမှုကြောင့် တွေ့ရှိရတဲ့

ပဋိပက္ခများ များပြားပြင်းထန်။ ဥပမာ- မော်ရဲ့ စည်းကမ်းကြီး ၃ ချက်၊ သတိပြုရန်(၆)ချက်။  

ခ။ မဟာဗျူဟာ။  

  - စည်းရုံးရေး၊ လူထုအား မှီခိုခြင်း၊ ကျေးလက်ဒေသများကို အခြေပြုခြင်း

ဥပမာ-  လူထုရဲ့ နေထိုင်ရေးဘဝ မြှင့်တင်ပေးရေး။ မြေယာတော်လှန်ရေး။ ထုတ်လုပ်ရေးစနစ် ပြုပြင်ပေး။ မွေးမြူရေးစနစ်။ သမဝါယမစနစ်။

လူထုပညာရေး၊ ညကျောင်းတွေ ဖွင့်။ တပ်သားတွေကိုလည်း အဆက်မပြတ် မြှင့်တင်ပေး။ ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက် တည်ဆောက်၊ ဖြေရှင်းပေး။ ပညာပေးရေး။ ရှေ့တန်းကူညီရေး အမျိုးသမီးအဖွဲ့များ ဖွဲ့ပေး။ ရက်ကန်းလုပ်ငန်း စတာတွေ၊ အမျိုးသမီးများဘဝ လွတ်မြောက်ရေးကို အဓိကထား လုပ်ဆောင်မှုတွေရှိ။

မော်-ကမ္ဘာတဝက်ကို အမျိုးသမီးများက ထမ်းထားတာ။

   

ပုံ-ဟိုင်နန်းကျွန်းပေါ်က အမျိုးသမီးတပ်နီတော်။ (၁၉၆၁-ရုပ်ရှင်)

တကယ့်အဖြစ်အပျက်ပေါ် အခြေခံရိုက်ကူးထား။ တချို့ရဲဘော်ဟောင်း အသက်ရာကျော်တာတွေ ရှိသေး။ အမျိုးသမီးများရဲ့ ထောက်ခံမှုရမှ၊ တပ်သားရေသောက်မြစ်ရ။ (လူထုနေထိုင်ရေးလည်း အဆင့်မြှင့်ဖို့လို။)

 

ပုံ- တပ်ဖွဲ့များအတွင်း စာရေး၊ စာဖတ် သင်နေကြ။

ဒီဒေသမှာ မော်ရဲ့ပြောက်ကျား စစ်ရေးအတွေးအခေါ်များ စတင်ပေါ်လာ။

- တိုက်ပွဲဝင်ရန် လိုအပ်ပါက တိုက်မည်၊ ဆုတ်ရန် လိုအပ်ပါက ဆုတ်မည်။ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ ပါတီတွင်း တိုက်ပွဲများ။ (မော်ရဲ့ အတက်အကျများ။)

- ချန်ကေရှိတ်ရဲ့ ဝိုင်းဝန်းချေမှုန်းရေး စစ်ဆင်ရေးများကို တွန်းလှန်ရမှုများ။

အစောပိုင်း မော်ရဲ့ စစ်ရေးအမြင်များ ပယ်ချခံရ။ နောက်ပိုင်း အကျအဆုံးတွေ များလာမှ တပ်မှူးများရဲ့ အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုမှာနဲ့ မော် နေရာပြန်ရလာ။

၅။ ခရီးရှည် ချီတက်ပွဲ (Long March) အထိ အဆက်အစပ်(ထွက်ပြေးရတာ)

၁၉၂၉ တွင် ချူတေးနဲ့ မော်စီတုံးတို့သည် **ကျင်းကန်းစံ**မှ *ကျန်းရှီး (Jiangxi Soviet)** သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ပြီး ၁၉၃၄-၁၉၃၆ တွင် ခရီးရှည်ချီတက်ပွဲ (Long March)** ဖြင့် CCP ၏ အဓိကတပ်များ အသက်ရှင်သန်ခဲ့သည်။  

(လူထု စိတ်ဓာတ်မကျရေးအတွက် မြောက်ပိုင်းက ကျူးကျော်လာတဲ့ ဂျပန်များကို ခုခံစစ်ဆင်နွှဲရန်လို့ ကြွေးကြော်ခဲ့။ တကယ်တော့ ကူမင်တန်ထိုးစစ်ကို မခံနိုင်တော့လို့ ပြေးရတာ။)

 

ပုံ- ခရီးရှည် ချီတက်ပွဲ တနေရာမှာ။

ဒီခရီးစဥ်အတွင်း ကျင်းပခဲ့တဲ့ ကွေ့ကျိုးပြည်နယ် စွမ်ယိဆွေးနွေးပွဲဟာ တရုတ် ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ သမိုင်းမှာ အလွန်အရေးပါတဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့။ ဒီဆွေးနွေးပွဲဟာ တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်နှင့် ဂျပန်တို့ရဲ့ ကျူးကျော်စစ်ကာလအတွင်း ပါတီ၏ ဦးဆောင်မှုနှင့် စစ်ဗျူဟာများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့တယ်။။  

- စွမ်ယိဆွေးနွေးပွဲရဲ့သမိုင်းတွင်တဲ့ အရေးပါမှုများ။

၁။ မော်စီတုံး၏ ဦးဆောင်မှုအား အတည်ပြုခြင်း။ 

   - ဆွေးနွေးပွဲမှာ မော်စီတုံးနှင့် သူရဲ့အယူအဆများကို ပါတီ၏ အဓိကလမ်းညွှန်အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့တယ်။ 

   - ယခင်က ပါတီအတွင်း လွှမ်းမိုးခဲ့သော “အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလိုင်း” (Cominten ဩဇာလွှမ်းသော လမ်းစဉ်) ကို ပယ်ဖျက်ကာ တရုတ်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီသည့် လမ်းစဉ်ကို ချမှတ်ခဲ့တယ်။  

ချိုအင်လိုင်းရဲ့အခန်း အလွန်အရေးကြီးခဲ့။

တိုးချဲ့အစည်းအဝေး-မြေပြင်မှ တပ်မှူးများရဲ့ အခန်း- မော် အပေါ် ထောက်ခံမှု- ကြီးမား မော်ခေါင်းဆောင်မှုကို တောင်းဆိုမှု မြင့်မား။

၂။ အမှားများမှ ရုန်းထွက်နိုင်ခြင်း။ (သမားရိုးကျ အမြင်များမှ ရုန်းထွက်နိုင်)  

   - ယခင်က ကျဆုံးခဲ့သော စစ်ဆင်ရေးများနှင့် မှားယွင်းသည့် ဗျူဟာများကို ဝေဖန်သုံးသပ်ကာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်။ 

လက်တွေ့မှ အဖြေရှာတဲ့လုပ်ဟန် ပေါ်ထွက်လာ။ 

- ဆွေးနွေးပွဲသည် “တရုတ်တော်လှန်ရေးကို ကယ်တင်ခြင်း” အဖြစ် မှတ်ယူကြပြီး ပါတီအား ပိုမိုညီညွတ်စေခဲ့တယ်။။  

၃။ တရုတ်တော်လှန်ရေးအတွက် အခြေခံချမှတ်နိုင်ခြင်း။ 

   - စွမ်ယိ ဆွေးနွေးပွဲပြီးနောက် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ပိုမိုအားကောင်းလာကာ နောက်ပိုင်းတွင် ဂျပန်တို့ကို တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။  

   - ဆွေးနွေးပွဲသည် “မော်စီတုံးအုပ်စု” ၏ အာဏာတည်မြဲမှုကို အခြေခံချပေးခဲ့သည်။  မော် အတွေးအခေါ် အောင်ပွဲရခြင်း အစ။

**နိဂုံး**  

စွမ်ယိ ဆွေးနွေးပွဲသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီအတွက် အရေးပါသော အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မော်စီတုံး၏ ဦးဆောင်မှုအား အားကောင်းစေခဲ့သည်။ ယင်းမှတဆင့် တရုတ်တော်လှန်ရေးအောင်မြင်မှုနှင့် နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးလမ်းစဉ်များ ပိုမိုခိုင်မာလာခဲ့သည်။

**အကျဉ်းချုပ်**

- နန်ချန် အရေးတော်ပုံ (1927) → CCP ၏ ပထမဆုံး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး  

- ကျင်းကန်းစံ အခြေစိုက်စခန်း (၁၉၂၈) → ကျေးလက်တော်လှန်ရေး၏ အစ။ ပါတီရဲ့ ပထမဆုံးအခြေခံစခန်း။ 

- ချူးမော်တပ် → တရုတ်တော်လှန်ရေး၏ အဓိက အင်အားစု 

ယနေ့ တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ရဲ့ မူလအစ။

ဒီဖြစ်စဉ်များသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ **လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးနှင့် ကျေးလက်မဟာဗျူဟာ** အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ခဲ့။

လှကျော်ဇော 

မှတ်ချက်။

 ၁။ deepseek   မှ အချက်အလက်များ ရယူပါတယ်။

 ၂။ google,baidu မှ ပုံများ ရယူပါတယ်။

Join Us @ MoeMaKa Telegram
t.me@moemaka
Please show your support, donate with Zelle
#MoeMaKaMedia
#WhatsHappeningInMyanmar