၂၀၂၆ မှာ စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အမေရိကန်ကုန်စုံဆိုင် (supermarket) ဈေးကွက်

၂၀၂၆ မှာ စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အမေရိကန်ကုန်စုံဆိုင် (supermarket) ဈေးကွက်
နိုင်ငံတကာသာဂိ (မိုးမခ) ဩဂုတ် ၂၀၊ ၂၀၂၆

နိဒါန်း

အခု ပြောချင်တာကတော့ - အမေရိကန်က ကုန်ချော၊ ကုန်ခြောက်၊ ကုန်စို အစုံရနိုင်တဲ့ ဆူပါမားကက်တွေ၏ အခြေအနေနဲ့ အလားအလာပါ။

အမေရိကားမှာ ဈေးတွေ ကြီးပြီး စားသုံးအား ကျနေပါတယ်။ လူတွေက ဈေးဝယ်နေမြဲ ဝယ်နေရသော်လည်း အရင်တုန်းက ကိုဗစ်မတိုင်ခင်တုန်းကလို မဟုတ်တော့ပါဘူး။

စီးပွားက ကြပ်နေတယ်လို့ ပြောရမယ်။ သည်တော့ အမေရိကန်ကုန်စုံဆိုင်ကြီးတွေလည်း သူတို့၏ ဈေးကွက်ဝေစု မကျဆင်းရေးအတွက် နည်းဗျုဟာတွေ ပြောင်းလဲ လာကြပါပြီ။ ရှေးထုံးနဲ့ ဈေးမရောင်းကြတော့ဘဲ ဈေးကွက်မှာ ပြုတ်ကျ မသွားရေးကို ပြင်ဆင်ကြပါတယ်။

သည်နေရာမှာ ဆူပါမားကက်အပြင်ကို grocery market ဆိုတာကိုလည်း ထည့်ပြောချင်ပါတယ်။ သူကတော့ ကုန်စိုဆိုင်ပေါ့။ အသီးအရွက် သားငါး အစုံရတဲ့ဆိုင်တွေကို grocery ဆိုင်လို့ ခေါ်ကြတယ်။ supermarket တွေက grocery ကိုပါ သူတို့ဆိုင်ကြီးအတွင်းမှာ ထည့်သွင်းထားပါတယ်။

မြန်မာတွေက အာရှဆူပါမားကက်တွေမှာ ဝယ်ကြတယ်။ သူတို့လည်း ဈေးကွက် စိန်ခေါ်မှုကို ရင်ဆိုင်နေရတယ်။ ကိုရီးယားကုန်စုံဆိုင်တွေ ကနေဒါက အာရှကုန်စုံဆိုင်တွေ ဝင်လာနေကြတယ်။ သည်က မူလ အာရှမားကက်တွေလည်း ထိခိုက်လာပါပြီ။

ကဲ … ပြောကြည့်ကြရအောင် ...

စစ်တမ်းတွေက ဘာပြောသလဲ ဆိုတော့ ..

၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန်ရဲ့ ကုန်စုံလက်လီရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း (grocery business) မှာ အတော်လေးကြီးမားတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်ပေါ်နေပါတယ်။ အဓိကအချက်က လူတွေ အစားအသောက်ကို လျှော့ဝယ်လာတာမဟုတ်ဘဲ ဘယ်ဆိုင်မှာဝယ်မလဲ၊ ဘယ်အမှတ်တံဆိပ်ကို ဝယ်မလဲ ဆိုတာတွေ ပြောင်းလဲလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘာတွေ ဖြစ်ပျက်နေသလဲ

၁။ Walmart၊ Costco နဲ့ discount grocery ဆိုင်တွေက ဈေးကွက်ဝေစု ပိုရလာတယ်

Safeway/Albertsons နဲ့ Kroger လို ရှေးရိုး စူပါမားကတ်တွေအတွက် ပြိုင်ဆိုင်မှု ပိုခက်ခဲလာပါတယ်။ Walmart က ဈေးသက်သာမှု နဲ့ အဆင်ပြေမှုကို အားသာချက်ယူနိုင်သလို Costco က အရေအတွက်များများဝယ်ရင် ကောင်းကောင်း ပိုရတဲ့ bulk/value(လက်ကားဈေးရောင်းနည်း) ပုံစံနဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ပါတယ်။ Aldi တို့ Trader Joes, WinCo တို့ကတော့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုကုန်ကျစရိတ် အကျဉ်းချုံးထားတဲ့ ပုံစံကို အသုံးပြုပါတယ်။

ဒါကြောင့် စားသုံးသူတွေဟာ ဈေးနှုန်း၊ အဆင်ပြေမှုနဲ့ ဝယ်ယူရတဲ့ (ကျေနပ်မှု)အတွေ့အကြုံ တို့ထဲက အကောင်းဆုံးပေါင်းစပ်မှုကို ရှာဖွေရင်း ဆိုင်တစ်ခုတည်းမှာပဲ ဝယ်ယူတာထက် ဆိုင်မျိုးစုံကို ပြောင်းလဲအသုံးပြုလာကြပါတယ်။

၂။ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု နှေးလာပေမယ့် စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းတွေက မြင့်နေဆဲဖြစ်တယ်

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှာ အမေရိကန်ရဲ့ CPI ဟာ ယခင်နှစ်ကထက် ၃.၄ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်နေပါတယ်။ ကုန်စုံဈေးနှုန်းတွေကလည်း ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါမတိုင်ခင်က ဈေးနှုန်းအဆင့်ကို ပြန်မကျသေးတာကြောင့် စားသုံးသူတွေဟာ ဈေးနှုန်းကို ပိုပြီး အလေးထားလာကြပါတယ်။

ဥပမာ—

Safeway ကနေ Walmart ကို အပတ်စဉ်စားစရာဝယ်ဖို့ ပြောင်းသွားတာ၊
ပုံမှန် supermarket တွေကနေ Costco ကို အများကြီးဝယ်ဖို့ ပြောင်းတာ၊
နာမည်ကြီး brand တွေနောက် မလိုက်ဘဲ ဆိုင်က ကိုယ်ပိုင် brand ကိုပဲ ပြောင်းဝယ်တာ၊
ဒါမှမဟုတ် ဈေးနှုန်းပေါ်မူတည်ပြီး ဆိုင်တစ်ဆိုင်တည်းမဟုတ်ဘဲ ဆိုင်နဲ့ app အမျိုးမျိုး အသုံးပြုလာတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ ဆိုင်ကိုယ်ပိုင်အမှတ်တံဆိပ် (Store Brands) တွေ အလွန်အရေးပါလာတယ်

ဒါဟာ လက်ရှိ grocery လုပ်ငန်းရဲ့ အကြီးမားဆုံး ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

Walmart ရဲ့ Great Value၊ Costco ရဲ့ Kirkland၊ Kroger ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် brand တွေနဲ့ Aldi တို့ Trader Joe ရဲ့ own-label ပစ္စည်းတွေဟာ Kraft၊ General Mills၊ P&G စတဲ့ နာမည်ကြီးကုမ္ပဏီတွေရဲ့ စားသောက်ထုတ်ကုန်တွေအတွက် အစားထိုးရွေးချယ်စရာတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။ အရင်လို “ဈေးပေါတဲ့အစားထိုးပစ္စည်း” သက်သက် မဟုတ်တော့ပါဘူး။

Private-label ထုတ်ကုန်တွေဟာ အမေရိကန် consumer-product ရောင်းအားရဲ့ လေးပုံတစ်ပုံကျော် ရှိလာပြီး Aldi တို့ Trader Joe တို့ မှာဆိုရင် ရောင်းချတဲ့ပစ္စည်းတွေရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဟာ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်တံဆိပ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုကိုယ်ပိုင် brand တွေ များလာခြင်းက လက်လီရောင်းချသူတွေအတွက် ဈေးနှုန်းနဲ့ အမြတ်အစွန်းကို ပိုမို ဆွဲဆောင်မှု ပေးလာပါတယ်။

၄။ မူလ လက်ဟောင်း စူပါမားကတ်တွေက ရောင်းအားနည်းတဲ့ဆိုင်ခွဲတွေကို ပိတ်လာတယ်

ဒါဟာ Kroger ဒါမှမဟုတ် Safeway တို့ ပျောက်ကွယ်သွားမယ်လို့ ဆိုလိုတာမဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ ဆိုင်ကွန်ရက်ကို ပိုပြီးရွေးချယ်စီမံလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

Kroger က ရောင်းအားနည်းတဲ့ ဆိုင်ခွဲ ၆၀ ခန့် ပိတ်ဖို့ စီစဉ်နေသလို Albertsons/Safeway ကလည်း နေရာအချို့မှာ ဆိုင်တွေ ပိတ်နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် Albertsons က ဆိုင်ဟောင်းပိတ်တာထက် ဆိုင်အသစ်ဖွင့်တာနဲ့ ပြန်ဖြည့်နိုင်မယ်လို့ မျှော်မှန်းထားပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဒါကို “supermarket တွေ ပျောက်ကွယ်သွားခြင်း” လို့ မမြင်သင့်ဘဲ လုပ်ငန်းတွေက သူတို့ရဲ့ ဆိုင်ကွန်ရက်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းနေခြင်း (portfolio restructuring) လို့ မြင်တာ ပိုသင့်တော်ပါတယ်။

၅။ Online grocery က ပြိုင်ဆိုင်မှုပုံစံကို ပြောင်းလဲနေတယ်

ရိုးရာ supermarket တွေရဲ့ ပြိုင်ဘက်ဟာ တခြား supermarket တွေချည်း မဟုတ်တော့ပါဘူး။

Walmart delivery၊ Amazon၊ Instacart၊ Costco နဲ့ retailer app တွေ (WEE လို အက်ပ်တွေလည်းပါတယ်) အားလုံးက ပြိုင်ဘက်တွေ ဖြစ်လာပါတယ်။ အထူးသဖြင့် လူငယ်စားသုံးသူတွေဟာ စားသောက်ကုန်ဝယ်ယူရာမှာ physical store တစ်မျိုးတည်းမဟုတ်ဘဲ online နဲ့ physical channel မျိုးစုံကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုလာကြပါတယ်။

ဒါကြောင့် အနာဂတ်မှာ အောင်မြင်နိုင်တဲ့ grocery business ပုံစံဟာ—

ဈေးနှုန်းသက်သာမှု + ကိုယ်ပိုင် brand + loyalty program + ဆိုင်ခွဲများ + မြန်ဆန်တဲ့ pickup/delivery

ဆိုတဲ့ပုံစံ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်အိမ်နားမှာ supermarket ကောင်းကောင်းတစ်ခုရှိရုံနဲ့ မလုံလောက်တော့ပါဘူး။

လာမယ့် ၅ နှစ်ကနေ ၁၀ နှစ်အတွင်း ဘယ်လိုဖြစ်လာနိုင်သလဲ

လက်လီလုပ်ငန်း အလားအလာ

Walmart 🟢 အလွန်အားကောင်း

Costco 🟢 အလွန်အားကောင်း

Aldi / Discount Grocery 🟢 တိုး တက်လာနိုင်

Amazon / Online Grocery 🟢 တိုးတက်လာနိုင် 

Trader Joe’s 🟢 ကိုယ်ပိုင်ဈေးကွက်မှာ အားကောင်း

Kroger 🟡 ကြီးမားပေမယ့် ဖိအားများ

Albertsons / Safeway 🟠 ပိုမိုထိခိုက်လွယ်

အသေးစား ရိုးရာ Supermarket 🔴 ရပ်တည်ဖို့ခက်ခဲ

Specialty / Local Grocery 🟡 ထူးခြားချက်ရှိရင် ရပ်တည်နိုင်


စိတ်ဝင်စားစရာက grocery industry တစ်ခုလုံး ကျုံ့သွားနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်ရဲ့ grocery အသုံးစရိတ်ဟာ ဒေါ်လာ ၁.၁ ထရီလီယံကျော် ရှိလာမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ အဓိကပြိုင်ဆိုင်မှုက ဒီငွေကြေးပမာဏကြီးကို ဘယ်ကုမ္ပဏီတွေက ဈေးကွက်ဝေစု ပိုရယူနိုင်မလဲ ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအခြေအနေဟာ California မှာ ပိုပြီး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းနိုင်ပါတယ်။ Safeway၊ Costco၊ Walmart၊ Trader Joe’s၊ Whole Foods၊ Grocery Outlet နဲ့ ဒေသတွင်း grocery chain တွေ ဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု မတူညီတဲ့ စီးပွားရေးပုံစံတွေကို အသုံးပြုနေကြလို့ ဖြစ်ပါတယ်။

သည်ကြားထဲမှာ အထက်မရောက် အောက်မရောက် ဆူပါမားကက်တခုကို လေ့လာကြရအောင်

Raley’s ကို လက်ရှိ အမေရိကန် grocery လုပ်ငန်းရဲ့ အပြောင်းအလဲထဲမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင် Safeway/Kroger ထက် အနည်းငယ်ပိုကောင်းတဲ့ အနေအထားရှိပေမယ့် Walmart/Costco လောက် အားကောင်းတဲ့အနေအထားတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

လာမယ့် ၅ နှစ်ကနေ ၁၀ နှစ်အတွင်း Raley’s ကို 🟡 အလယ်အလတ်အားကောင်းပြီး ဒေသတွင်းမှာ ရပ်တည်နိုင်ပေမယ့် ပြိုင်ဆိုင်မှုဖိအားရှိနေမယ့် grocery chain လို့ သတ်မှတ်ကြပါတယ်။

Raley’s ရဲ့ အားသာချက်က ဘာလဲ

Raley’s က Walmart နဲ့ ဈေးနှုန်းသက်သာရုံ သက်သက်နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ မကြိုးစားတာ အရေးကြီးပါတယ်။

Raley’s ရဲ့ အားသာချက်တွေက—

လတ်ဆတ်တဲ့အစားအသောက် + အရည်အသွေး + ကျန်းမာရေးကို အလေးထားတဲ့ပစ္စည်း + ဝန်ဆောင်မှု + ဒေသခံစားသုံးသူတွေရဲ့ ယုံကြည်မှု တို့ဖြစ်ပါတယ်။

Raley’s Companies ဟာ အခုဆိုရင် Raley’s တစ်ခုတည်းမဟုတ်တော့ဘဲ Bel Air, Nob Hill, Bashas’, Food City နဲ့ AJ’s Fine Foods စတဲ့ brand တွေပါ ပိုင်ဆိုင်ပြီး ပြည်နယ် ၇ ခုမှာ ဆိုင်ပေါင်း ၂၃၀ ကျော်ရှိတဲ့ regional grocery company ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒါ့အပြင် Raley’s O-N-E Market ကလည်း စိတ်ဝင်စားစရာပါ။ ဒီပုံစံက organic food၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့အစားအစာ၊ fresh food နဲ့ wellness ကို ပိုအလေးထားပါတယ်။

ဒါကြောင့် Raley’s ရဲ့ strategy ကို အကြမ်းဖျင်းပြောရရင်—

“Walmart လိုဖြစ်ဖို့ မကြိုးစားဘူး။ Costco လိုလည်း မဖြစ်ဘူး။ အရည်အသွေးပိုကောင်းပြီး ကျန်းမာရေးနဲ့ fresh food ကို အလေးထားတဲ့ ဒေသတွင်း supermarket ဖြစ်မယ်” ဆိုတဲ့ပုံစံမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် Raley’s အတွက်သာကမ အားလုံးအတွက် အကြီးဆုံးပြဿနာ

အဓိကပြဿနာက စားသုံးသူတွေ ဆိုင်တစ်ဆိုင်တည်းမှာ မဝယ်တော့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာမိသားစုတစ်စုဟာ တစ်ပတ် grocery အတွက် $200 သုံးတယ်ဆိုပါစို့။

အရင်က— Raley’s → $200 ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် အခုတော့—

Costco → အသား၊ ရေ၊ စက္ကူပစ္စည်း၊ bulk items
Walmart → နေ့စဉ်သုံးပစ္စည်းနဲ့ packaged food
Trader Joe’s → frozen/specialty food
Grocery Outlet → ဈေးလျှော့ပစ္စည်း
Raley’s → ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ အသား၊ deli နဲ့ လိုအပ်တာဖြည့်ဝယ်
ဆိုပြီး ခွဲဝယ်လာနိုင်ပါတယ်။

အဲဒီအခါ Raley’s က မိသားစုရဲ့ $200 grocery budget အပြည့်မရတော့ဘဲ $50–$80 လောက်ပဲ ရနိုင်တဲ့ပြဿနာ ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒါဟာ Raley’s တစ်ခုတည်းရဲ့ ပြဿနာမဟုတ်ဘဲ Safeway၊ Kroger နဲ့ တခြား traditional supermarkets တွေအားလုံး ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပြဿနာပါ။

ဒါကြောင့် လာမယ့် ၅–၁၀ နှစ်မှာ— Raley’s ပျောက်ကွယ်သွားမယ် ဆိုတာထက်

ရောင်းအားနည်းတဲ့ဆိုင်တွေ ပိတ် → ကောင်းတဲ့ location တွေကို ထိန်းထား → ဆိုင်တွေကို upgrade လုပ် → O-N-E Market လို format အသစ်တွေကို ရွေးချယ်ချဲ့ထွင် → App/Loyalty/Delivery/Private Label ကို ပိုအားကောင်းအောင်လုပ် ဆိုတဲ့ပုံစံ ဖြစ်လာနိုင်ခြေ ပိုများတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။



နိဂုံး

အခုအချိန်မှာ သင့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ grocery super market chain အသစ်တခု ဖွင့်လာပြီလား။ အနီးအနား မြို့မှာ ဖွင့်လာတယ်လို့ ကြားလား။ သွားရောက် လေ့လာ ကြည့်ရှုလိုက်ပါ။ ဒါက အနာဂတ်အတွက် ပြင်ဆင်လာနေတဲ့ supermarket တခုခုကို တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာအနေနဲ့ -

Bay Area မှာ “new flagship supermarket” လို့ ပြောမယ်ဆိုရင် ရိုးရိုး Safeway ဆိုင်အသစ်ဖွင့်တာမျိုးထက် grocery + prepared food + food hall + restaurant + experience ပေါင်းထားတဲ့ destination supermarket ပုံစံတွေကို ဥပမာပေးရပါမယ်။

အခုအချိန်မှာ အထင်ရှားဆုံး ဥပမာက H Mart ရဲ့ Fremont flagship ပါ။ 

Fremont Pacific Commons မှာ စီစဉ်ထားတဲ့ H Mart ဟာ 100,000+ sq ft၊ နှစ်ထပ် ဖြစ်ပြီး H Mart ရဲ့ အမေရိကန်မှာ အကြီးဆုံးဆိုင်ဖြစ်လာမယ်။ Grocery သာမက food hall, restaurants, bar နဲ့ entertainment ပါမယ့် new multi-level prototype ဖြစ်ပြီး ကုမ္ပဏီသမိုင်းမှာ အကြီးဆုံး investment လို့လည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

နောက်တစ်ခုက T&T Supermarket ပါ။ Canadian Asian grocery chain ဖြစ်ပြီး San Jose မှာ California ရဲ့ ပထမဆုံးဆိုင်ကို 2026 မှာ ဖွင့်ထားပြီး၊ Newark ရဲ့ NewPark Mall မှာ 72,600+ sq ft ရှိမယ့် California မှာ အကြီးဆုံး T&T ဆိုင်ကိုလည်း စီစဉ်နေပါတယ်။ San Francisco Geary Blvd မှာလည်း ဆိုင်သစ်တစ်ခု စီစဉ်ထားပါတယ်။

ဒီ trend မှာ စိတ်ဝင်စားဖို့က Asian supermarket တွေဟာ supermarket သက်သက်ကနေ destination retail ဖြစ်လာတာ ပါ။ Bay Area မှာ H Mart, T&T, Tokyo Central စတဲ့ mega Asian markets တွေ တိုးချဲ့နေပြီး food halls၊ restaurants စတဲ့အရာတွေ ထည့်လာကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကဲ အိမ်ရှင်ထီးများ အိမ်ရှင်မများ သင်တို့ကော ဘယ်လိုမျိုး ဈေးဝယ်နေကြပြီလဲ။ ဟိုးတုန်းက ဈေးဝယ်သလိုမျိုးလား။

“ပေါ ချောင် ကောင်း” ပဲ ဝယ်ကြတာတို့

“ ဈေးချတုန်း ဒစ်စကောင့်ပေးတုန်း” ဝယ်ထား ဈေးမများဘူး တို့

“ သူများတွေ တိုးပြီး ဝယ်နေရင် ဝင်သာ တိုးဝယ်လိုက်၊ ဘယ်တော့မှ မမှားဘူး” တို့ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်တွေနဲ့ ဝယ်နေတုန်းပဲလား။

အေအိုင်တို့ ဘာတို့ကို မေးပြီး ဝယ်တာမျိုး ပြောင်းမလုပ်ကြဘူးလား။

သာဂိကတော့ မိန်းမ ဝယ်ခိုင်းတာပဲ ဝယ်ပါတယ်။ သူက အမြဲမှန်တယ်လေ နော်။ ဟဲဟဲ။


Join Us @ MoeMaKa Telegram

t.me@moemaka

Please show your support, donate with Zelle

Zelle to moemaka.org@gmail.com "MoeMaKa Multimedia"

Like and Subscribe MoeMaKa YouTube Channel

youtube.com/@moemaka

Like us on MoemaKa Facebook

Follow us on X

X.com/MoeMaKa

#MoeMaKaMedia

#WhatsHappeningInMyanmar