အမေရိကန်ပြည် အနှစ် ၂၅၀ ပြည့်မှာ - အစားအသောက်တွေ၏ လွတ်လပ်ရေးသမိုင်းကို ဘယ်လိုရေးမလဲ

အမေရိကန်ပြည် အနှစ် ၂၅၀ ပြည့်မှာ - အစားအသောက်တွေ၏ လွတ်လပ်ရေးသမိုင်းကို ဘယ်လိုရေးမလဲ

(နယူးယောက်တိုင်းအာဘော် ဘာသာပြန်)

မိုးမခ၊ ဇူလိုင် ၃၊ ၂၀၂၆

အမေရိကန်ပြည်ရဲ့ ဂုဏ်ယူစရာအကောင်းဆုံး အချက်တခုကတော့ လူမျိုးပေါင်းစုံ ဘာသာပေါင်းစုံ မှီတင်းနေထိုင်ခြင်း၊ အတတ်နိုင်ဆုံး သာတူညီမျှရှိအောင် အာမခံခြင်း (အပြည့်တော့ မဟုတ်သေး) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါနဲ့အတူ တွဲပါတာကတော့ လူမျိုးပေါင်းစုံ၏ အစားအသောက်မျိုးစုံ အတူတကွ ယဉ်တွဲ သုံးဆောင်နိုင်ခြင်းပါပဲ။ သည်နိုင်ငံမှာ သည်လူမျိုး၊ သည်စကား၊ သည်အစားအစာ ဆိုတဲ့ အမျိုးသားရေး တခုစွဲ လက္ခဏာမျိုးထက် အမျိုးပေါင်းစုံ ထွန်းကားတဲ့ ယဉ်ကျေးမှု တည်ရှိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကားလာပြီး ဟမ်ဘာဂါပဲ စားရတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ ပီဇာ၊ ဆူရှီ၊ ထမင်းကြော်၊ အမဲအူပြုတ်၊ ကင်ချီ အကုန်အအစုံ မြည်းစမ်း စားသောက်နိုင်ခြင်းက ထူးခြားချက် ဖြစ်ပါတယ်။ သည်တော့ အမေရိကန်၏ အစားအသောက်ယဉ်ကျေးမှု နဲ့ လွတ်မြောက်မှုကို ဘယ်လို ရေးပြကြရင် ကောင်းမလဲ။ သည်မှာ တင်ဆက်လိုက်ပါတယ်။

၁၇၇၆ မှ ၂၀၂၆ အထိ

နှစ် ၂၅၀ အတွင်း အမေရိကန် အစားအသောက်ယဉ်ကျေးမှု ဘယ်လို ပြောင်းလဲလာခဲ့သလဲ

အမေရိကန်နိုင်ငံဟာ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀ သာ သက်တမ်းရှိသေးပေမယ့် ကမ္ဘာ့အစားအသောက်ယဉ်ကျေးမှုအပေါ် သက်ရောက်မှုအကြီးမားဆုံး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ မူလဒေသခံတိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ အစားအစာကနေ စတင်ပြီး ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာသူတွေရဲ့ ဟင်းလျာတွေ၊ စက်မှုတော်လှန်ရေး၊ အမြန်စားအစားအစာ၊ အော်ဂဲနစ်အစားအစာ၊ AI နည်းပညာအထိ အမေရိကန်ရဲ့ အစားအသောက်သမိုင်းဟာ နိုင်ငံရဲ့ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ထင်ဟပ်နေပါတယ်။ (3 Quarks Daily)

၁၇၇၀ ပြည့်နှစ်များ – ပြောင်းဖူးမုန့်နဲ့ အသက်ရှင်ခဲ့တဲ့ တော်လှန်ရေး

အမေရိကန် လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲအတွင်း စစ်သားအများစုဟာ စစ်မြေပြင်မှာထက် အစာငတ်မွတ်မှုကြောင့် ပိုမိုသေဆုံးခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ Native American တိုင်းရင်းသားတွေ အသုံးပြုတဲ့ ပြောင်းဖူးမှုန့်နဲ့ ရေကို ရောစပ်ပြီး မီးပေါ်မှာ ဖုတ်စားတဲ့ Johnnycake ဟာ စစ်သားတွေကို အသက်ဆက်ရှင်စေခဲ့ပါတယ်။ ပြောင်း၊ ပဲနဲ့ ဖရုံကို အတူစိုက်ပျိုးတဲ့ "Three Sisters" စိုက်ပျိုးနည်း၊ အစားအစာ မီးခိုး ကျပ်တင်သိမ်းဆည်းနည်းတွေကိုလည်း ကိုလိုနီခေတ် အခြေချနေထိုင်သူတွေက လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ကြပါတယ်။ (3 Quarks Daily)

၁၇၈၀–၁၇၉၀ – Mac & Cheese နဲ့ ပထမဆုံး အမေရိကန် ဟင်းချက်စာအုပ်

သောမတ်စ် ဂျက်ဖာဆန် ပြင်သစ်ကနေ ပြန်လာတဲ့အခါ ပြင်သစ်ဟင်းချက်နည်းတွေကို ယူဆောင်လာခဲ့ပါတယ်။ သူနဲ့အတူ လိုက်ပါခဲ့တဲ့ James Hemings က မကာရိုနီနဲ့ ဒိန်ခဲ (ချိစ်) ရော နယ် ချက် ကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် Macaroni & Cheese ရဲ့ အစပြုရာ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

၁၇၉၆ ခုနှစ်မှာတော့ American Cookery ဆိုတဲ့ ပထမဆုံး အမေရိကန် ဟင်းချက်စာအုပ် ထွက်ပေါ်လာပြီး (ဖရုံသီးကိတ်) ပန်ကင်ပိုင်နဲ့ Cranberry Sauce တို့လို ယနေ့ Thanksgiving ပွဲရဲ့ အဓိကဟင်းလျာတွေကို စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပါတယ်။ (3 Quarks Daily)

၁၈၀၀–၁၈၇၀ – ရေခဲ၊ စည်သွပ်ဘူးနဲ့ ရထားလမ်း (တရုတ်အစားအသောက်ဆိုင်များ အပါ)

၁၉ ရာစုအတွင်း အစားအသောက်လောကကို ပြောင်းလဲစေတဲ့ တီထွင်မှုတွေ ဆက်တိုက် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။

New England ရေကန်တွေက ရေခဲကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်း တင်ပို့တဲ့ လုပ်ငန်းကြောင့် အစားအစာတွေကို ကြာရှည်သိမ်းဆည်းနိုင်လာတယ်။

စည်သွပ်ဘူး (Canned Food) ပေါ်လာတာကြောင့် ဝေးလံတဲ့ဒေသတွေကို အစားအသောက် ပို့ဆောင်နိုင်လာတယ်။

အအေးပေး ရထားတွဲ (Refrigerated Rail Car) တွေကြောင့် အသား၊ နို့နဲ့ လတ်ဆတ်တဲ့ အစားအသောက်တွေကို နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဖြန့်ဖြူးနိုင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ရဲ့ ခေတ်မီ အစားအသောက်စနစ် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။ (3 Quarks Daily)

၁၈၈၀–၁၉၂၀ – Coca-Cola၊ Supermarket နဲ့ အချပ်လိုက်ပေါင်မုန့်

၁၈၈၆ ခုနှစ်မှာ Coca-Cola ပေါ်လာခဲ့ပြီး အမေရိကန်ရဲ့ အကျော်ကြားဆုံး အဖျော်ယမကာအဖြစ် ရပ်တည်လာခဲ့ပါတယ်။

၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်များမှာ Piggly Wiggly က ဖောက်သည်တွေ ကိုယ်တိုင် စင်ပေါ်က ပစ္စည်းရွေးဝယ်နိုင်တဲ့ ပထမဆုံး Supermarket စနစ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ပါတယ်။

၁၉၂၈ ခုနှစ်မှာတော့ စက်နဲ့ လှီးထားတဲ့ ပေါင်မုန့် (Sliced Bread) စတင်ရောင်းချခဲ့ပြီး "the best thing since sliced bread" ဆိုတဲ့ အင်္ဂလိပ်စကားပုံတောင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။ (3 Quarks Daily)

၁၉၃၀–၁၉၆၀ – အမြန်စားအစားအစာ (FastFood) ခေတ်

"The Joy of Cooking" ဟင်းချက်စာအုပ်က အိမ်ရှင်မတွေရဲ့ ဟင်းချက်ပုံကို ပြောင်းလဲပေးခဲ့ပါတယ်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး စစ်ရေးအတွက် တီထွင်ခဲ့တဲ့ အစားအသောက်နည်းပညာတွေကို အရပ်ဘက်မှာ အသုံးပြုလာခဲ့ပြီး Cheetos လို အလွန်ပြုပြင်ထားတဲ့ အစားအသောက်တွေ ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။

၁၉၅၅ ခုနှစ်မှာ Ray Kroc က McDonald's Franchise ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး အမြန်စားအစားအစာ လုပ်ငန်းကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကြီးတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခဲ့ပါတယ်။

၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များမှာတော့ Soul Food ဟာ အာဖရိကန်-အမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံလာရပါတယ်။ (3 Quarks Daily)

၁၉၇၀–၂၀၀၀ – ဒေသထွက်အစားအစာကနေ အော်ဂဲနစ်အထိ

Alice Waters ရဲ့ Chez Panisse စားသောက်ဆိုင်က Farm-to-Table လှုပ်ရှားမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ဒေသထွက်၊ အော်ဂဲနစ် အစားအစာတွေကို အားပေးတဲ့ ယဉ်ကျေးမှု ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပါတယ်။

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များမှာ Lean Cuisine က ကယ်လိုရီနည်း အေးခဲအစားအစာတွေကို လူကြိုက်များစေခဲ့ပြီး Diet Culture ကို အရှိန်မြှင့်ပေးခဲ့ပါတယ်။

၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များမှာ Food Network ရုပ်သံလိုင်း ပေါ်လာပြီး Chef တွေဟာ ရုပ်သံကြယ်ပွင့်တွေ ဖြစ်လာခဲ့ကြပါတယ်။

၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များမှာတော့ အမေရိကန် စိုက်ပျိုးရေးဌာနက Organic အစားအစာ စံနှုန်းတွေကို တရားဝင် သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ (3 Quarks Daily)

၂၀၁၀–၂၀၂၀ – App ခေတ်နဲ့ AI ခေတ်

DoorDash လို အစားအသောက်ပို့ဆောင်ရေး App တွေ ပေါ်လာပြီး စားသောက်ပုံ အလေ့အထကို ပြောင်းလဲပေးခဲ့ပါတယ်။

ယနေ့ခေတ်မှာတော့ Algorithm တွေက စားသောက်ဆိုင်လုပ်ငန်းကို စီမံခန့်ခွဲနေသလို လူမှုကွန်ရက်တွေက အစားအသောက် Trend အသစ်တွေကို ဖန်တီးနေပါတယ်။

စက်ရုပ်တွေ ဟင်းချက်လာနေကြပြီ။

ဓာတ်ခွဲခန်းထုတ် ဆဲလ်ကနေ အသားနဲ့ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေ ထုတ်လုပ်နိုင်နေပြီ။

GLP-1 ဆေးဝါးတွေက လူသန်းပေါင်းများစွာရဲ့ စားသောက်ပုံကို ပြောင်းလဲနေပါတယ်။

Artificial Intelligence ကလည်း စျေးဝယ်ခြင်း၊ ဟင်းချက်နည်း ရွေးချယ်ခြင်းနဲ့ စားသောက်ဆိုင် လုပ်ငန်းတွေကို ဘယ်လောက်အထိ ပြောင်းလဲမလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ (3 Quarks Daily)

နိဂုံး

နှစ်ပေါင်း ၂၅၀ အတွင်း အမေရိကန် အစားအသောက်သမိုင်းဟာ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူတွေရဲ့ လက်ရာ၊ သိပ္ပံနည်းပညာနဲ့ စက်မှုတော်လှန်ရေးတို့ ပေါင်းစပ်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပါတယ်။

Johnnycake ကနေ Mac & Cheese၊ Coca-Cola၊ McDonald's၊ Farm-to-Table၊ DoorDash နဲ့ AI အထိ အမေရိကန်ရဲ့ အစားအသောက်ခရီးစဉ်ဟာ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ နည်းပညာတိုးတက်မှုတို့ရဲ့ သမိုင်းကို ထင်ဟပ်နေပါတယ်။ အနာဂတ်မှာ AI၊ ဇီဝနည်းပညာနဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေပြု အစားအသောက်တွေက အမေရိကန် အစားအသောက်ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ နောက်ထပ် အခန်းသစ်ကို ဆက်လက်ရေးသားသွားဖွယ် ရှိနေပါတယ်။ (3 Quarks Daily)